Kurban, bize hangi mesajları verir?

Kurban ibadetinin varlık sebebi, Allah’ın onu emretmesidir. Manâsı veya manâsının bir boyutu, Allah’a yaklaşmadır. Hikmet ve faydalarından biri, ferdî planda, “mal canın yongasıdır” fehvasınca, mal sevgisine kalpte yer vermeme, içtimaî planda ise, fakirleri faydalandırma, toplumda yardımlaşma ve dayanışmadır.

0 31

Hamide Sari

Kurban, Cenab-ı Allah’ın (c.c.) insanlık tarihi boyunca bütün peygamberlerle yerine getirilmesini emrettiği bir ibadettir. (Bkz. Hac Sûresi/22/34-38) Ayetlerde apaçık buyrulduğu üzere kurban, İslâm’ın iç dinamizmini, medeniyet kurucu özelliğini sağlayan ezan, Cuma ve cemaat namazları, bayramlar gibi asla değiştirilemez şiarlarındandır.

Din, içine kattığı ruhla ferdî-içtimaî bütün insan hayatını yoğurur, şekillendirir. Bu yoğurma ve şekillendirme işinde onun “şiar” (çoğulu şeair) denilen, bir bakıma “İlâhî semboller” diyebileceğimiz bu türden emirleri, boyutları ayrı bir öneme sahiptir.

Bunlardır ki, insanları en fazla kendine çeker; içinde farklı mizaçları eritir; farklı renk, ırk, kabile ve farklı düşüncelerden mükemmel ve muhteşem bir dantela ortaya çıkarır.

Bu bakımdan, onların ezan gibi sünnet olanları bile, şahsî farzların ötesinde bir yere ve değere sahiptir. Onlar, Müslüman toplumun birliği adına da bir harç vazifesi görür. Onlarla oynamak, sosyal birliği ve toplumun Müslümanlığını dinamitlemek demektir. Dolayısıyla, Kur’an-ı Kerim’de dikkat çekildiği üzere (En’âm Sûresi/6/121, 128), insan ve cin şeytanlarının Din’in bilhassa bu şiarlarına, birbirleriyle yardımlaşarak ittifak halinde ve bazıları itibariyle açıktan, bazıları itibariyle ise sanki anlamlarını merak ediyormuşçasına gizliden gizliye, ama daha ustaca hücum etmeleri tabiîdir.

Buna karşılık, mü’minlerin de bu şiarlara ciddî önem vermesi, onların üzerine titremesi, onları en iyi, aynı zamanda istismarlara, şerir ruhların saldırılarına az da olsa haklılık verdirecek uygulamalara imkân tanımadan yerine getirmeleri gerekir.

Kurban, kulun Rabbine teslimiyetini ifade eder

Bu teslimiyet, Hz. İbrahim ve İsmail ile zirveleşerek sembolleşmiştir. Hz. İbrahim oğlunu, kurban etmek üzere şimdiki Harem-i Şerif’in bulunduğu yere getirdiği an ne kadar mütevekkildir!

Oğlu da tam bir peygamber oğluna yakışan teslimiyet içinde: “Ey babacığım! Sana emrolunanı yerine getir” (Sâffât, 37/102) demekteydi. Zaten, Kur’an’da Hz. İbrahim’in karakterini takip ettiğimiz hemen her yerde, bu engin teslimiyet ve tevekkülünü görürüz. Öyle ki, onda ne sabırsız bir tavır, ne de hesabı ve muhasebesi yapılmamış bir davranış görülebilir.

İşte bizler de müminler olarak bu önemli hadisenin anısını Rabbimize teslimiyetimizin bir ifadesi olarak kestiğimiz kurbanlarımızla her sene tazeliyoruz.

 Kurban yardımlaşmadır

Toplumdaki sosyal dayanışmanın temin ve devamı, tabakalar arasında uçurumların meydana gelmemesine ve kitleler arasında kavgayı körükleyecek boşlukların bırakılmamasına bağlıdır. Yani zenginle fakirin arasındaki bağ ve irtibat kopmamalıdır ki, o toplumda karışıklık ve huzursuzluk meydana gelmesin.

Toplumdaki sosyal tabakalar arasında bu irtibatı temin eden en önemli dinamik, her türlü yardımlaşma prensipleridir. Bu yardımlaşmalardan birisi de hiç şüphesiz kurban ibadetidir. Dünya üzerinde yıl boyunca evine et alamayan pek çok insan vardır. Kurban kesen kimse, kurbanını ihtiyaç sahibi kişiyle paylaşarak onun da et ihtiyacının giderilmesine vesile olur.

İşte bu manada kurban; toplumda kardeşlik, yardımlaşma, fedakârlık ve dayanışma ruhunu mayalar ve geliştirir. Bu şekilde fakir de kendisinin zenginler tarafından gözetildiğinin farkına varır ve Rabbine şükürle iki büklüm olur.

Bunun gibi kurban kesmekle alakalı daha pek çok hikmet sıralanabilir. Ancak bütün bunlar, hikmet çerçevesi içinde kendisine yaklaştığımız, hakiki hikmetin bir kısım sızıntılarından ibaret olabilir. Bize düşen ubudiyet anlayışı ve kulluk havası içinde, Rabbimizden gelen emirlere teslim olmak ve itaat etmektir ki, işte kurbanın hakiki hikmeti budur.

Haber Bültenimize Abone Olun
Haber bülteni aboneliğini istediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
error: Tüm içerik teliflidir. Kopyalanması yasaktır.