Eyvah çocuğum konuşamıyor!

0 423

Çocuklarda ‘konuşma gecikmesi’, sıklıkla görülen ve çok kolay göz ardı edilebilen bir sorundur. Genel olarak yüzde 3 ile 5 arasında görüldüğü belirtilse de bazı bilimsel araştırmalarda bu oran yüzde 40’lara varabiliyor.

Çocuğun konuşmaya başlamaması; yaşıtlarına göre geride kalması, işaretle/tek sözcükle iletişim kurmaya çalışması, cümle kuramaması gibi çeşitli şekillerde görülebilir. Bu durum erkek çocuklarda kız çocuklara göre 3-4 kat daha yüksek oranda görülür. Ayrıca ailede böyle vakalar yaşanmışsa eğer görülme riski 2 kat daha fazladır.

KONUŞMA GECİKMESİ NEDEN OLUR?

Konuşma gecikmesinin sebepleri çok çeşitli. En sık karşılaşılan ise entellektüel yetersizlik, işitme kaybı, otizm, bilingualizm, psikososyal yoksunluk oluyor.

İki dille aynı anda muhatap olan çocuklarda görülen konuşma gecikmesi (bilingualism) geçicidir. 5 yaşından önce iki dil ustalıkla konuşulabilir ve dil gelişimi arttıkça karıştırmalar azalır.

DİL GELİŞİMİ EVRELERİ

Bireysel farklılıklar olsa da çocuklarda normal dil gelişimi şöyledir:

İlk sözcük evresi (12-18 ay): Sözcük dağarcığı 10-50 sözcüktür. Konuştuklarının %20-25’i anlaşılır.

Cümle evresi (24. Ay): Sözcük dağarcığı en az 50 sözcüktür ve en az 2 kelimeli cümle kurar, konuştuklarının %60-70’i anlaşılır.

2-2.5 yaş: Kelime dağarcığı 400 sözcüktür. 2-3 sözcüklü cümle kurabilir, isimleri, zamirleri uygun tarzda kullanır.

2.5-3 yaş: Geçmiş zaman kullanımı yapabilir, yaşını-cinsiyetini bilir, 3-5 kelime içeren cümle kurar, konuştuklarının %80-90 anlaşılır.

3-4 yaş: 3-6 kelimeli cümle kurar, bolca soru sorar, öykü anlatmaya başlar, konuşmasının tamamına yakını anlaşılır.

4-5 yaş: 6-8 kelime içeren cümleler kurmaya başlar.

KONUŞMA GECİKMESİ NASIL ANLAŞILIR?

  • 15 aylık çocuğun en az 3 kelimesi yoksa,
  • 18 aylık çocuğun ‘anne’, ‘baba’ veya başka bir kelimesi yoksa,
  • 2 yaşında çocuğun en az 25 kelimesi yoksa. Ve beden dili ile iletişim kuruyor fakat ses buna eşlik etmiyorsa,
  • 2,5 yaşında çocuk, isim-fiil kombinasyonları dâhil, iki kelimeyi yan yana getirmiyorsa,
  • 3 yaşında çocuğun en az 200 kelimesi yoksa.
  • İsteklerini isimleri ile belirtmiyorsa, sorulara cevap olarak bir kaç sözcükten oluşan ifadeleri tekrarlayarak cevap veriyorsa,
    hiç zaman kaybetmeden çocuğun bir hekim tarafından değerlendirilmesi sağlanmalıdır.

GEÇ KONUŞMAYA DAİR YANLIŞ İNANIŞ VE ÖNERMELER

  • Nasılsa konuşur,
  • Abisi de geç konuşmuştu,
  • Erkek çocuklar biraz tembel olur, geç konuşur zaten,
  • İnadından konuşmuyor,
  • 5 yaşına kadar bekleyin,
  • Einstein da okula başlarken konuşmuş,
  • Okula başlayana kadar bekleyin orda açılacaktır,
  • Değerlendirilmek için yaşı çok küçük,

Yukarıdaki gibi yanlış düşünceler tanıyı geciktirir. Ancak ne yazık ki konuşma gecikmesi yaşamın pek çok alanını olumsuz etkiler. Uzun dönemde çocuğun akademik performansını bile etkileyebilir. 3 yaşından önce müdahale çocuğun gelişimsel eğrisini değiştirebilir. Bu sebeple ne kadar erken fark edilir ve müdahale edilirse o kadar iyidir.

GÜZEL KONUŞAN ÇOCUK, GÜZEL YETİŞTİRİLİYORDUR

Çocukların dil gelişiminde ebeveynlerin etkisi oldukça yüksek. Yapılan çalışmalarda çocuklarıyla

  • sık oyun oynayan,
  • onlara kitap okuyan,
  • daha yalın ve sade bir dil kullanan,
  • çevrelerinde ilgilendikleri, işaretle gösterdikleri nesneler hakkında da çocuklarıyla konuşan ailelerin çocuklarının dil gelişiminin daha iyi olduğu görülmüştür.

Ayrıca çocuğun yanında yüksek sesle kitap okumanın, yapılan günlük işleri çocuğa da anlatmanın, ona sorular sorup ihtimaller arasından birisini seçmesini sağlamanın ve belki de en önemlisi daha az dijital aletlerle muhatap etmenin konuşma gecikmesi yaşanmasını engellediği bir gerçek.

Haber Bültenimize Abone Olun
Haber bülteni aboneliğini istediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
error: Tüm içerik teliflidir. Kopyalanması yasaktır.