Bunamamak için 9 öneri

0 693

 

MURAT ÖZGÜL

Demans hastalığı (bunama), zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumudur. Demanslı hastalar, giyinmek ya da yemek gibi normal faaliyetlerde bulunmakta zorlanabilir. Sorunları çözme veya duygularını kontrol etme yeteneklerini kaybedebilir. Hafıza kaybı ise bunamanın ortak bir belirtisidir.

Bunama, 50 yaş üzeri kişilerde başlıyor. 65 yaşında risk yüzde 5 iken, her beş yılda risk ikiye katlanıyor. 85 yaş üzerinde ise bu oran yüzde 40-50’ye ulaşıyor. Demans, dünyada 47 milyon insanı etkiliyor.

Demans, ilerleyen yaşlarda ortaya çıksa bile genellikle daha erken yaşlarda gelişmeye başlıyor. Hastaların yaklaşık üçte biri, iyi alışkanlıklar elde ederek demansa yakalanmaktan kurtulabilir.

Bunamanın 10 belirtisi

  1. Kısa dönem hafıza sorunları
  2. Kelime seçmede zorlanma
  3. Değişken ruh hali
  4. Aşırı halsiz hissetme
  5. Konsantrasyon sorunu
  6. Günlük görevlerini yerine getirmekte zorlanma
  7. Zamanı algılamakta güçlük çekme
  8. Nerede olduğunu hatırlayamama
  9. Yazmakta zorlanma
  10. Değişim korkusu
DEMANS İLE ALZHEİMER AYNI MI?

İkisinin arasındaki ilişki şu şekilde ifade edilebilir; her demans Alzheimer hastalığı değildir ama her Alzheimer hastalığı demanstır. Alzheimer hastalığı dışında demansa sebep olan bir çok hastalık ve durum vardır.

DEMANSIN KESİN TEDAVİSİ VAR MI?

Demansda da diğer hastalıklarda olduğu gibi erken teşhis hayat kurtarır. Bunun yanında hipotiroidi, hidrosefali, depresyon, vitamin eksiklikleri gibi bir sebebe bağlı olarak gelişen demansların tedavisi olabilir. Diğer demanslarda kesin tedavi olmazken, amaç ilerlemenin yavaşlatılmasıdır.

Sonuç olarak yaşlılarda görülen unutkanlık şikâyetinin ciddiye alınması gerekir. Unutkanlığın altında yatan tıbbi sebeplerin ortaya çıkarılması için hasta yakınları ile sıkı işbirliği gerekir. Titiz değerlendirmeler sonucu saptanan ‘unutkanlığın sebebine’ yönelik önlemler alınmalı.

İŞTE BUNAMAYI ÖNLEMEK İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER

İşitme şikâyetini dikkate alın
John Hopkins Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırmada, işitme kaybının artmasıyla bunama riskinin de arttığını keşfedildi. Ayrıca işitme kaybı kişinin sosyal izolasyonuna da sebep oluyor.

Yeni şeyler öğrenin
Araştırmalar, sürekli öğrenmenin bunama riskini de etkilediğini gösteriyor. Yüksek eğitime sahip insanların, çoğunlukla bilişsel gerilemeye daha dirençli beyne sahip olduğu tespit edildi.

Sosyal olun
Kuvvetli sosyal ilişkiler bunama riskini azaltmada oldukça etkili. Sosyal ilişkilerinizi olabildiğince güçlü tutun.

Sigarayı bırakın!
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), sigara içenlerin içmeyenlere oranla yüzde 45 daha fazla bunama riski taşıdığını bildiriyor. WHO, pasif sigara içicisi kişilerde de demans riskinin yüksek olduğunu belirtiyor.

Depresyon varsa tedavi olun
Demans riskini azaltmak için depresyon problemleri mutlaka tedavi edilmeli. Eğer depresyon tedavi edilmezse ileri yaşlarda beyin fonksiyonlarını negatif etkileyip hastalığı ilerletiyor.

Egzersizi ihmal etmeyin
Karolinska Enstitüsü’nde yapılan bir araştırma, orta yaşlarda fiziksel aktiviteye önem verenlerin sonraki yaşam sürelerinde daha az hastalığa yakalandığını göstermekte. Her gün yürümek, yüzmek, bisiklet sürmek yani hareketli bir hayat sürmek beyin sağlığı ve bunamamak için önemli.

Tansiyonu kont-rol altına alın
Hipertansiyon, beynin kan akımını engellediği için bunama riskini artırır. Bunun için tansiyonunuzu mutlaka kontrol altına alın.

Kan şekerine dikkat edin
Şeker hastalığının ve onun değişmez işareti kan şekeri yüksekliğinin sinir sisteminde yaptığı tahribat yalnızca uç sinirlerle sınırlı kalmıyor. Kandaki şeker birikimi beyinde de önemli sorunlara sebep oluyor. Uzun süre kan şekeri yüksekliği bunama ve alzheimer riskini artırıyor.

Kilolarınızdan kurtulun
İsveç Karolinska Enstitüsü’nün çalışmalarına göre obezite (özellikle orta yaştaki obezite) bunama için ciddi bir risk. Kilolu, sağlıksız beslenen ve hareketsiz bir yaşam tarzını benimseyen kişilerin beyin sağlığı da düzgün olmuyor.

Haber Bültenimize Abone Olun
Haber bülteni aboneliğini istediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
error: Tüm içerik teliflidir. Kopyalanması yasaktır.