Akıl ve direniş

0 809

Ülkesi işgal edilmiş bir adamın cesaret ve bilgelik dolu direniş hikâyesi bu. Üç çocuğu ve eşiyle mutlu bir hayat yaşarken dünyayı boğan karanlık, onların da yuvasına çökmüştü. Milyonlarca insanın öldürüldüğü ikinci dünya savaşının tam ortasında bulmuşlardı kendilerini.

Gıda ve ihtiyaç maddelerinin karneyle dağıtıldığı günleri yaşıyor olsalar da ailecek birbirlerine sımsıkı tutunmuşlardı. Gözlerindeki sorundan dolayı denizciliği bırakıp bankacılığa başlamıştı ama çocuklarına denizi, rüzgârı ve yelkeni öğretmekten vazgeçmemişti. Çok korkunç zulümlerin yaşandığı bir zamanda diğer milyonlarca insana göre bir nebze daha iyi durumdaydılar. Özgürdüler ve yurtlarından sürülme riski taşımıyorlardı.

Hollandalı genç ve başarılı bankacı Walraven van Hall’in, ailesinin ve arkadaşlarının hitabıyla Wally’nin, Hitler’e karşı büyük cesaret isteyen bu direniş hikâyesinde silah, kan ve kas gücü değil akıl, inanç ve cesaret vardır.

Birlikte çalıştığı Yahudi arkadaşının ailesiyle birlikte intihar etmesine sebep olan tehdit ve baskı Wally için kırılma noktası olur.

Binlerce Yahudi’nin evleri işaretlenir ve “Evinizi kilitleyip anahtarı polise teslim edin.” yazan notlar bırakılır. Artık bir şeyler yapması gerektiğine karar veren Wally, bu kararını karısına anlatınca şu cevabı alır:

“Böyle bir şey yapmanı elbette istemiyorum ama yapmak zorundasın.”

Bu fikri ilk duyduğunda “Biz bankacıyız Wally, direniş savaşçısı değiliz.” diyen abisi Gijs van Hall de birkaç ay sonra dâhil olur direnişe.

Ve böylece en iyi bildiği işi yaparak işgal ve zulme karşı mücadeleye başlar. Hollanda Devlet Bankası ve ülkenin diğer bütün önemli kurumları Nazi kontrolündedir. Wally çok zekice bir planla bankaların kasasındaki parayı ülkesine dönemeyen askerlerin ailelerine, saklanmak zorunda kalan Yahudilere ve işten atılan insanlara dağıtmaya başlar. Bir sigorta şirketi gibi çalışan gizli bir banka kurmuştur. İki bin kişilik dağıtım ekibiyle neredeyse iki yüz bin kişiye yardım ulaştırmayı başarmıştır.

Wally ve arkadaşlarının bu destek hareketi hem mazlumlar için hayatta kalma anlamı taşıyor hem de Hitler’in ordusunu durduruyordur. Yaptıkları işin bir dolandırıcılık olduğunu düşünüp tereddüt yaşasalar da zaten milletin olan parayı yine millete veriyorlardır.

Wally girdiği bütün riske ve önünden geçip giden onca paraya rağmen tek kuruş dahi almayıp ailesinin geçimini kendi kazancıyla sağlamıştır.

Bisikletlerin koltuk demirinin içine saklanmış para rulolarını üç yıl boyunca ihtiyaç sahibi ailelere ve direnişçilere ulaştırırken ne yardım edenleri ne de yardım alanları riske atmıştır. Dağıtılan bütün parayı büyük bir titizlikle kayıt altında tutup bir gün savaş bittiğinde hak sahiplerine ödenmesini sağlamıştır.

Her şeyin planlandığı gibi ilerlediği sistem bir itirafçı yüzünden ortaya çıkar. Wally ve arkadaşları gizli bir toplantı için bir araya geldiklerinde yakalanırlar. Sürekli farklı isimler kullanan Wally’nin aradıkları kişi olduğunu anlayan Nazi’lerin ağır işkencelerine rağmen istedikleri bilgileri vermez Wally.

12 Şubat 1945’te otuz dokuzuncu doğum gününden iki gün sonra yedi arkadaşıyla birlikte Haarlem’de kurşuna dizilerek idam edilir. Geride üç yetim çocuk ve bir yalnız kadın bırakır. Ve bir de karanlık zamanlardan geçerken bir ışık yakmak isteyenlere pusula olacak onurlu bir hayat hikâyesi…

Üç yılda Milli Destek Fonu adı altında tarihin en büyük banka sahtekârlıklarından(!) birini yaparak bugünün parasıyla beş yüz milyon Euro yardım dağıtan Wally için Hollanda Devlet Bankası’nın karşısına bir anıt yapılmıştır. Yere düşmüş bronz bir ağaçtır onun için tasarlanan anıt.

Karanlığa ve kötülüğe karşı onurlu bir direniş ortaya koymak isteyenlere şöyle seslenir belki de o ağaç:

“Yapabildiğiniz en iyi şeyi yaparak karşı koyun kötülüğe. Bir gün devrilip gittiğinizde dallarınıza tutunmuş kuşların, gölgenize sığınmış yolcuların, çağrınıza kulak vermiş bulutların ve köklerinize sımsıkı sarılmış toprağın alnından öptüğü bir hikâyeniz olsun.”

Not: Bu etkileyici hikâye için 2018 yapımı Der Bankier Des Widerstands filmini izleyebilirsiniz.

Haber Bültenimize Abone Olun
Haber bülteni aboneliğini istediğiniz zaman iptal edebilirsiniz.
error: Tüm içerik teliflidir. Kopyalanması yasaktır.